Σήμερα δεν κυκλοφορούν τα λεωφορεία. Σε λίγες μέρες δεν θα κυκλοφορούν τα τρένα – αυτά όχι ότι τα παίρνει κανείς, αλλά λέμε τώρα... Και ο λόγος είναι ότι το κρατικό σύστημα μεταφορών καταρρέει – μαζί με οτιδήποτε άλλο κρατικό ή κρατικοδίαιτο σε αυτή τη χώρα. Η ΕΘΕΛ, η εταιρεία που λειτουργεί τα αστικά λεωφορεία, δεν έχει να πληρώσει τους μισθούς. Και οι εργαζόμενοί της δεν έχουν άδικο να αρνούνται να εργαστούν, αν και σε οποιαδήποτε ιδιωτική επιχείρηση οι ίδιοι εργαζόμενοι θα έδιναν ασφαλώς και χωρίς την παραμικρή αμφιβολία ένα τράτο κατανόησης μερικών ημερών. Με το Δημόσιο, όμως, είναι άτεγκτοι. Και κατεβαίνουν σε επίσχεση εργασίας. Επ' αόριστον.

Ο ΟΣΕ έρχεται. Ήδη η διοίκηση ανακοίνωσε πως δεν έχει να καταβάλει στη συνηθισμένη ημερομηνία -δηλαδή σήμερα- το επίδομα αδείας και γι'αυτό θα βάλει τα λεφτά με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα. Προϋπόθεση, βέβαια, θα είναι να έχει εξασφαλίσει το περίφημο δάνειο από την Εθνική, αυτό για το οποίο η Deutsche Bank δέχθηκε να δανείσει με επιτόκιο πάνω από 10% - και φυσικά με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, γιατί χωρίς αυτήν όποιος σκεφθεί να δανείσει τον ΟΣΕ λαμβάνει φύλλο πορείας για Δρομοκαΐτειο.

Πρόκειται για διαφορετικές, ασφαλώς, περιπτώσεις που εικονογραφούν, όμως, την ίδια κατάσταση. Και είναι εικόνες από το μέλλον, το εγγύς μέλλον.

Mετά τη χτεσινή απεργία, δεν υπάρχουν πολλές αμφιβολίες ότι το σύνθημα της φωτογραφίας δεν ισχύει. Το Ασφαλιστικό θα περάσει. Θα περάσει εύκολα, απροσδόκητα εύκολα σε σχέση με τη βαρύτητα των ρυθμίσεών του, αδιανόητα εύκολα σε σχέση με ό,τι έχει συμβεί και ό,τι έχουμε ζήσει στο παρελθόν. Και η ψήφισή του, σε λίγες μέρες, θα σημάνει το κλείσιμο ενός κύκλου.

Ο κύκλος ξεκίνησε από την ημέρα που η κυβέρνηση (δηλαδή ο Γιώργος Παπανδρέου) συνειδητοποίησε πρώτον την πλήρη έκταση του προβλήματος που είχε παραλάβει και δεύτερον ότι με δεδομένη την κατάρρευση των δημόσιων οικονομικών δεν υπήρχε καμμία απολύτως δυνατότητα να κινηθεί στο πλαίσιο των προεκλογικών δεσμεύσεων – που ασύγγνωστα και εσφαλμένα έδωσε, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία... Από εκείνη τη στιγμή, η Ελλάδα έχει ζήσει ένα εξάμηνο χωρίς προηγούμενο στη μεταπολιτευτική περίοδο. Ποτέ άλλοτε τόσες αλλαγές δεν προωθήθηκαν, ψηφίστηκαν και εφαρμόστηκαν, αλλαγές σκληρές με κοινωνικό και πολιτικό κόστος, με άμεση επίπτωση στις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, και μάλιστα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.

Μετά το αρχικό σοκ μερικά συμπεράσματα ήταν προφανή και απλά. Πρώτον, ότι οι θεμελιώδεις μηχανισμοί του κράτους δεν λειτουργούν ούτε στοιχειωδώς. Η πιο κεντρική λειτουργία του κράτους είναι η παροχή ασφάλειας στους πολίτες του. Η πιο βασική προϋπόθεση για να μπορεί να παρέχει ασφάλεια στους πολίτες, είναι να μπορεί το κράτος να εγγυηθεί την ασφάλεια των δικών του μηχανισμών και λειτουργών. Αυτό δεν το κατάφερε ούτε στην καρδιά αυτών των μηχανισμών.

Δεύτερον, ότι το συμβολικό βάρος του συγκεκριμένου πλήγματος δεν συγκρίνεται με καμμία άλλη παρόμοια ενέργεια που έχει γίνει στο παρελθόν – ούτε καν με τη ρουκέτα στην αμερικανική πρεσβεία. Δεν ξέρω ποιος ήθελε να πετύχει τι – αλλά το βέβαιο είναι πως πέτυχε στο κέντρο του στόχου.

Αυτά δεν απαιτούν ιδιαίτερη ενασχόληση, άλλωστε θα αναλυθούν κατά κόρον. Υπάρχουν μερικά άλλα περιφερειακά συμπεράσματα, μερικές παράπλευρες απώλειες που μπορεί να προκαλέσει ένα τέτοιο χτύπημα τη συγκεκριμένη χρονική και πολιτική συγκυρία, που αξίζει να μην περάσουν απαρατήρητα.

Yπάρχει ένα τμήμα του εκλογικού σώματος που είναι πιο σιωπηλό, πιο ρευστό, πιο αδιάγνωστο και πιο πιεσμένο από όλα τα υπόλοιπα. Είναι οι γυναίκες. Δεν είναι προνόμιο να είσαι γυναίκα στην Ελλάδα. Ας δούμε τι τους έχει συμβεί το τελευταίο διάστημα. Πρώτα από όλα οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια – αν θέλει κανείς να τους διαβάσει έντιμα και καλόπιστα. Και οι αριθμοί λένε ότι μπορεί η γενική ανεργία να έφτασε κοντά στο 12% - αλλά η περίφημη ισότητα στην πράξη δεν υπάρχει. Για τις γυναίκες είναι στο 15,5%, ενώ για τους άντρες στο 9%.

Eίναι αλήθεια, ότι για κοινωνικούς λόγους, η ανεργία είναι πολύ πιο σκληρή και κοινωνικά απαξιωτική για τους άντρες σε μια χώρα όπου οι νόρμες και οι αξίες, οι κοινωνικές κρίσεις και αξιολογήσεις, βρίσκονται ακόμη σε υστέρηση μερικών δεκαετιών. Και πώς να προχωρήσουν; Το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας καταγράφεται ακριβώς στις νέες κοπέλες, ανάμεσα στα 15 και τα 24, αυτές που θέλουν να μπουν στην αγορά εργασίας. Φτάνει το συγκλονιστικό 27,4%. Είσαι γυναίκα, θα μείνεις έγκυος, δεν μου κάνεις – τόσο απλό...