Tο να ζητάει κανείς να μειωθούν οι βουλευτές -όπως ας πούμε έκανε χτες η Ουγγαρία, που είναι κι αυτή δεσμώτης του ΔΝΤ- είναι απλουστευτικός λαϊκισμός. Δεν πρόκειται να λύσουν οι μισθοί 100 βουλευτών (μαζί με άλλους 500 σέμπρους που τους αναλογεί να κουβαλάνε εξόδοις του κράτους) το οικονομικό πρόβλημα της χώρας.

Το να μαζεύονται μερικές χιλιάδες κάθε τόσο έξω από τη Βουλή και να μουτζώνουν και να βρίζουν όλους αδιακρίτως, ρίχνοντας τις κατάρες τους επί δικαίους και αδίκους, είναι χυδαίος λαϊκισμός. Φυσικά. Αυτό ακριβώς είναι.

Τις τελευταίες μέρες ακούω ορισμένους πολιτικούς να εξοργίζονται -και όχι άδικα- με τη μορφή που παίρνει η κατακραυγή των πολιτών απέναντι στο σύστημα. Με το γεγονός ότι οι ευθύνες δεν επιμερίζονται και δεν καταλογίζονται, αλλά μπαίνει η λάσπη στον ανεμιστήρα κι όποιον πάρει ο Χάρος. Στην Αργεντινή, άλλη μια χώρα-δεσμώτη του ΔΝΤ, αυτό έγινε σύνθημα που σάρωσε όλο το παλιό πολιτικό σύστημα: que se vayan todos – να φύγουν όλοι. Και μετά η οργή ξεθύμανε και σήμερα είναι πάλι οι ίδιοι, το σύστημα ξανασοβατισμένο και ψιμυθιωμένο, απολαμβάνει τα προνόμιά του και τη λαϊκή αποδοχή, ενώ ο κόσμος στενάζει κάτω από το βάρος μιας κρίσης χωρίς τέλος και χωρίς ελπίδα για τη δύσμοιρη χώρα.

Έχουν δίκιο να εξοργίζονται οι πολιτικοί με την επικράτηση του λαϊκισμού. Αλλά πριν ρίξουν το λίθο του αναθέματος σε αυτούς που εκστομίζουν τα χυδαία συνθήματα κατά του Κοινοβουλίου, ας κοιτάξουν λίγο τι μαθαίνει κάθε μέρα αυτός ο κόσμος για όσα ωραία συμβαίνουν μέσα από το Περιστύλιο.

Xτες ήταν μια μέρα μέγιστης αναστάτωσης στα Χρηματιστήρια και τις αγορές του κόσμου, αλλά και μια σημαντική μέρα για τις εξελίξεις μέσα στην Ευρώπη. Η θρυαλλίδα ήταν μια απόφαση της Γερμανίας, να απαγορεύσει αιφνιδιαστικά τις ανοιχτές πωλήσεις ορισμένων μετοχών, ομολόγων και ασφαλίστρων κινδύνου από εκείνους που δεν τις κατέχουν, ούτε τις δανείζονται. Απαγόρευσε, δηλαδή, τη σκέτη, την καθαρή κερδοσκοπία στο Χρηματιστήριο.

Αμέσως οι αγορές ήρθαν τα πάνω κάτω, το ευρώ ανέβηκε, τα χρηματιστήρια έπεσαν – και γενικά οι κερδοσκόποι φρύαξαν και έστειλαν με σαφήνεια το μήνυμά τους (για όποιον δεν είχε καταλάβει): αυτή είναι μια μάχη ανάμεσα στις αγορές και τις κυβερνήσεις. Είναι μια μάχη για το εάν θα υπάρχει πολιτικός έλεγχος στις αγορές, κυρίως εάν θα καταφέρουν οι χώρες να επιβάλουν κάποιο όριο, όχι στην ελευθερία, αλλά εντελώς άγρια ασυδοσία της κίνησης κεφαλαίων, ανά πάσα στιγμή και σε οποιοδήποτε σημείο των παγκοσμιοποιημένων αγορών.

Η Μέρκελ συνόδευσε την απόφαση με μια δήλωση. "Αν αποτύχει το Ευρώ, έχει αποτύχει η Ευρώπη". Αυτή είναι άλλη μία, παράλληλη, μάχη.

Mετά από πολλά χρόνια, σε αυτή τη χώρα επιτέλους κάτι κινείται. Κάτι γίνεται. Χρειάστηκε να φτάσουμε στον πάτο, χρειάστηκε να ζούμε (όπως και θα ζήσουμε για τα επόμενα χρόνια) με την αγωνία και την αβεβαιότητα για την τελική έκβαση, αν θα ξαναβγούμε στον αφρό να κολυμπήσουμε, ή αν η χώρα θα μείνει οριστικά στο περιθώριο, αλλά αρχίζει να προβάλλει, δειλά ακόμη, η αίσθηση πως κάτι πάει να γίνει...

Κυρίως πάει να γίνει γιατί η κοινωνία, με την αυτοσυγκράτηση και τη γενναιότητα με την οποία αντιμετωπίζει τις δρακόντειες θυσίες που ζητούνται από τους ασθενέστερους, με την εντυπωσιακή ανοχή της απέναντι στην αδικία, επειδή έχει την αίσθηση της ανάγκης και την προσδοκία της προσωρινότητας, αυτή η πληγωμένη κοινωνία επιβάλλει ένα νέο πλαίσιο στο πολιτικό σύστημα.

Έχει μια πολύ σκληρότερη ηθική, αλλά η τελική κρίση δεν θα είναι τέτοιας τάξης. Η ηθική νόρμα είναι προϋπόθεση – η κρίση θα είναι στο πεδίο της αποτελεσματικότητας.

Kαταλαβαίνω ότι η Άντζελα δημιουργεί μια περίσπαση, είτε με την απουσία, είτε με την παρουσία της (σημειωτέον, από τις πιο ενδιαφέρουσες, εννοώ ασφαλώς πολιτικά, από τις περίφημες “γυναίκες του Γιώργου”, που γενικά δεν έχουν λάμψει με τις επιδόσεις τους...). Η περίπτωση Γκερέκου δεν εξηγείται παρά μόνον με όρους συγκυρίας. Σε οποιαδήποτε άλλη περίσταση και περίοδο, θα ήταν παράδοξο να απομακρύνεται μία υπουργός επειδή χρώσταγε στην Εφορία, πριν γνωριστούν, ο σύζυγός της, δεν πλήρωνε και εξακολούθησε να μην πληρώνει και αφότου παντρεύτηκαν.

Αλλά αυτή η κυβέρνηση έχει βάλει ψηλά τον πήχυ της ηθικής τάξης, ήδη από τις πρώτες μέρες της εξουσίας της, όταν ο ξεχασμένος πια Ντίνος Ρόβλιας αποφάσισε να κάνει μερικά τετριμμένα και καθημερινά ρουσφετάκια χωρίς ιδιαίτερη σημασία, όπως κάθε άλλος πολιτικάντης του κατεστημένου, με το “καλημέρα” στο υφυπουργείο του.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι υπουργοί είναι άτεγκτοι, ιδιαίτερα με υφυπουργούς που δεν χωνεύουν. Ο Ρόβλιας τα είχε σπάσει με το Ραγκούση – κι εξωπετάχθηκε σαν την τρίχα από το ζυμάρι. Η Γκερέκου προκαλούσε αναφυλαξία στο Γερουλάνο – και θυσιάστηκε ως Ιφιγένεια των Φαιάκων, χωρίς να στάξει ένα δάκρυ συμπάθειας από τους συναδέλφους της, που ξέρουν να είναι σκληροί όταν τρέφουν αισθήματα μειονεξίας.

Η κυβέρνηση, λοιπόν, έβαλε ψηλά τον πήχυ της ηθικής τάξης και είναι υποχρεωμένη να τον κρατήσει εκεί για δύο λόγους: