Δεν υπάρχει, νομίζω, καλύτερο παράδειγμα από την υπόθεση του πετρελαίου θέρμανσης για το είδος των διλημμάτων που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση, για το είδος των αδιεξόδων τα οποία έχει καταφέρει να συσσωρεύσει για τον εαυτό της η Ελλάδα.

Το βασικό πρόβλημα ήταν ο βολονταρισμός. Η πεποίθηση ότι μπορούμε να προσαρμόζουμε την πραγματικότητα στις επιθυμίες μας, κι όχι τις επιθυμίες μας στην πραγματικότητα. Επιθυμίες, μάλιστα, που άλλαζαν τακτικά. Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.

Πρώτα από όλα τα καλά νέα. Και τα καλά νέα ήταν ότι καμμιά 70αριά χιλιάδες παρολίγον χρεωκοπημένοι Έλληνες απόλαυσαν χτες το βράδυ τους παγκοσμίως διάσημους (για το σωστό λόγο) U2 να τραγουδάνε στην παγκοσμίως διάσημη (για το λάθος λόγο) χώρα. Έχω κι άλλα καλά νέα. Ο Μπόνο το είπε καθαρά και ξάστερα. Ο Μεγαλέξανδρος ήταν Έλληνας.

Ε, για να το λέει και ο Μπόνο, το θέμα της αμφισβήτησης της ελληνικότητας της Μακεδονίας λύθηκε και μάλιστα με τον πλέον ριζικό και αποτελεσματικό τρόπο για τη διεθνή κοινότητα.

Πανεπιστήμιο – ένα ελληνικό πάθος. Το αστικό όνειρο της μαμάς. Δεν ήταν κακό – το αντίθετο. Έφερε στη χώρα τα καλύτερα που της συνέβησαν τις τελευταίες δεκαετίες. Η επένδυση στη γνώση έφερνε την κοινωνική αναγνώριση και την επαγγελματική εξασφάλιση. Το πράγμα δεν στράβωσε εκεί – παρά το καραγκιοζιλίκι που κατ'έθος συνόδευε τη διαδικασία, με τις περίφημες αγωνιούσες οικογένειες να κρέμονται σαν σταφύλια στα κάγκελα των εξεταστικών κέντρων. Το πράγμα στράβωσε, αντίθετα, όταν το Πανεπιστήμιο, η γνώση και η επένδυση σε αυτήν, έπαψε να φέρνει την οικονομική επιτυχία. Όταν το χρήμα, η απόκτηση και η επίδειξή, του έγιναν κριτήριο για την ελληνική κοινωνία, ανεξάρτητα από την προέλευσή του, ανεξάρτητα από το εάν αποτελούσε προϊόν προσπάθειας ή μαγκιάς και αρπαχτής.

Η συζήτηση αυτή την εβδομάδα έγινε για την περίφημη “βάση του δέκα”, ελπίζω για τελευταία φορά – αρκετή φαιά ουσία έχει σπαταληθεί για ένα θέμα που δεν την αξίζει.

Η ΔΕΗ μπορεί να ρίξει φως σε πολλά που έχει συσκοτίσει η πολιτική και επικοινωνιακή σκόνη γύρω από το Μνημόνιο. Πρώτα από όλα, η υπόθεση της αγοράς ενέργειας και του δημόσιου πυλώνα της χρησιμεύει για να ξεκαθαρίσει τις σχέσεις της χώρας και της κυβέρνησης με τους πιστωτές, τους εκπροσώπους τους, δηλαδή την τρόικα, και το περιεχόμενο του Μνημονίου.

Εδώ και τρεις μήνες, το Μνημόνιο λοιδορείται από πολλούς, δαιμονοποιείται από περισσότερους και θεοποιείται (μάλλον ως άλλοθι παρά ως έμβλημα) από μερικούς υπουργούς και ευάριθμους υποστηρικτές του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Μνημόνιο είναι προϊόν ανάγκης: δεν το υπογράψαμε ούτε όποτε θέλαμε, ούτε όπως θέλαμε, ούτε επειδή το επιλέξαμε. Το υπογράψαμε με τη θηλειά της χρεωκοπίας στο λαιμό, ενώ ένα χαρούμενο σμήνος χρηματιστηριακών κερδοσκόπων, κυρίως αγγλοαμερικανών, διαγκωνιζόταν για το ποιος θα κλωτσήσει πρώτος το σκαμπώ για να δει την Ελλάδα να κρέμεται από το ταβάνι. Σύμφωνοι.

Πέρα από αυτό, όμως, το Μνημόνιο εκ των πραγμάτων λειτουργεί ως καταλύτης.