Αντιλογίες

Ελπίδα είναι η αλήθεια

Τετάρτη, 28/04/2010 10:03

Από τις 16 Δεκεμβρίου 2009, οπότε ανάρτησα το τελευταίο κείμενό μου στο διαδίκτυο, μέχρι τις 23 Απριλίου 2010, οπότε η χώρα εισήλθε επισήμως σε μια νέα, επώδυνη, αγνώστου διάρκειας και έκβασης εποχή, μεσολάβησαν τέσσερις μήνες καταιγιστικών εξελίξεων, το σχολιασμό των οποίων αρκέστηκα να κάνω, εν πολλοίς, μόνο ραδιοφωνικά και καθημερινά από τη συχνότητα του Αθήνα 9,84.

Ο λόγος ήταν απλός. Τα γεγονότα που συνέτρεχαν στο μεσοδιάστημα δεν άλλαζαν τα δεδομένα επί των οποίων είχα κάνει τις αναλύσεις μου και διατυπώσει τις εκτιμήσεις μου.

Οι δημοσκοπήσεις της περιόδου επιβεβαίωναν την ύπαρξη μιας «νέας κοινωνικής πλειοψηφίας προθύμων», που ήταν διατεθειμένοι να καταβάλουν το τίμημα μιας βίαιης προσαρμογής στις προκλήσεις της οικονομικής κρίσης υπό την προϋπόθεση ότι, εκτός από αναγκαία, τα μέτρα που θα λαμβάνονταν προς αυτή την κατεύθυνση θα αποδεικνύονταν και αποτελεσματικά για την ανασύνταξη του παραγωγικού ιστού της χώρας και την απελευθέρωση των δημιουργικών δυνάμεων της πραγματικής οικονομίας.

Η ύπαρξη μιας τέτοιας πλειοψηφίας, είχα υποστηρίξει, άλλαζε τη βάση υπολογισμού του πολιτικού κόστους και, κατά συνέπεια, τα κριτήρια αξιολόγησης τόσο της κυβέρνησης όσο και των υπολοίπων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Είχε καταστεί κοινός σχεδόν τόπος ότι ο φόβος του πολιτικού κόστους ήταν αντιστρόφως ανάλογος του κοινωνικού οφέλους που παρήγαγε. Απλώς παρέδιδε το πολιτικό σύστημα στην πελατεία και την ομηρία συντεχνιακών συμφερόντων, που είχαν εν τω μεταξύ κόψει το μεν κράτος στα μέτρα τους την δε οικονομία σε κομμάτια.

Περισσότερα

 

Οικονομικός πατριωτισμός

Τετάρτη, 16/12/2009 18:46

Η συμφιλίωση μ’ έναν κόσμο στον οποίο δεν έχουν μείνει πια πολλές βεβαιότητες, είναι μια, πράγματι, δύσκολη υπόθεση. Χρόνια τώρα παιδευόμαστε μ’ αυτήν. Ίσως, μάλιστα, γιατί οι ελάχιστες βεβαιότητες που έχουν απομείνει δεν είναι καθόλου ευχάριστες. Τουλάχιστον, όμως, δύο απ’ αυτές μοιάζουν αναμφισβήτητες.

Η μία προκαλεί τον πολιτικό μας πουριτανισμό. Η δεύτερη πληγώνει την κοινωνική μας ευαισθησία. Η πρώτη, όμως, ισχύει από συστάσεως καπιταλισμού. Η δεύτερη επιβεβαιώνεται εδώ και δύο σχεδόν αιώνες. «Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα», λέει η πρώτη. «Καμία πατρίδα δεν υπάρχει χωρίς κεφάλαιο», λέει η δεύτερη.

Υπάρχει και μια τρίτη που προστέθηκε στις μέρες μας: «Δεν υπάρχει κεφάλαιο, αν δε βρεθούν αυτοί που θα στο δανείσουν». Αυτοί, όμως, που δανείζουν ζητούν ανταλλάγματα. Και όταν είναι ξένοι ζητούν ανταλλάγματα που αμφισβητούν την εθνική μας κυριαρχία. Ο εθνικός μας εγωισμός εξεγείρεται. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι δικό τους.

Σε πείσμα αυτής της πραγματικότητας, ο Γιώργος Παπανδρέου επέλεξε το δικό του δρόμο. Έβαλε ένα δύσκολο στοίχημα. Μεγάλου πολιτικού ενδιαφέροντος. Υψηλού, όμως, εθνικού ρίσκου. Η αισιοδοξία του ότι θα το κερδίσει είναι σίγουρα ελπιδοφόρα. Η πεποίθησή του, όμως, προφανώς εναποτίθεται εκεί που το Σύνταγμα εναποθέτει την τήρησή του: στον πατριωτισμό των Ελλήνων.

Περισσότερα

 

Από την αφάνεια στην επιφάνεια

Δευτέρα, 14/12/2009 20:39

Άλλοτε προκαλούσαν το δημόσιο ενδιαφέρον και παρήγαγαν πολιτικά αποτελέσματα. Φέτος πέρασαν ξώφαλτσα από τη φορτισμένη ειδησεογραφία των ημερών και, ασχολίαστες σχεδόν, μπήκαν στο περιθώριο των αναφορών της. Αυτή τη φορά οι εξαμηνιαίες «Τάσεις» της MRB δεν συγκέντρωσαν τα φώτα της μεγάλης δημοσιότητας, που συνήθως απολάμβαναν, ούτε τροφοδότησαν τις συζητήσεις στις οποίες μας είχαν συνηθίσει στο παρελθόν. Ίσως γιατί ο καταιγισμός των δημοσκοπήσεων της προηγούμενης περιόδου επέφερε το μοιραίο κορεσμό. Ίσως γιατί οι αμφισβητήσεις της εγκυρότητάς τους κατέστησαν λιγότερο δημοφιλές το άθλημα της ανάλυσής τους.

Και είναι αλήθεια ότι υπό τις περιστάσεις των κατά πολύ δραματικότερων εξελίξεων περί την οικονομία, δε βρίσκεται εύκολα ούτε ο χρόνος ούτε η διάθεση προβληματισμού για τον τρόπο με τον οποίο η κοινή γνώμη αφομοιώνει τα γεγονότα και επηρεάζεται απ’ αυτά.

Περισσότερα

   

Το ερώτημα

Δευτέρα, 07/12/2009 14:49

Ενώ οι αντικειμενικές δυσκολίες, οι παλινδρομήσεις και τα πρώτα στραβοπατήματα της νέας κυβέρνησης εγείρουν ήδη ερωτηματικά σχετικά με τη διατηρησιμότητα της εκλογικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ στα εντυπωσιακά επίπεδα που διαμόρφωσε το αποτέλεσμα των εκλογών της 4ης Οκτωβρίου, το εξίσου, τηρουμένων των αναλογιών, εντυπωσιακό αποτέλεσμα των εσωκομματικών εκλογών στη Ν.Δ. δημιουργεί, ασφαλώς, νέα δεδομένα για τον πολιτικό ανταγωνισμό. Δημιουργεί, αν μη τι άλλο, τις προϋποθέσεις για μια ταχύτερη της αρχικώς αναμενόμενης ανάκαμψη της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και για μια ανάλογη εξισορρόπηση των συσχετισμών δύναμης μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας.

Η κατεύθυνση και η ταχύτητα που δίνει στις πρώτες του κινήσεις ο κ. Αντώνης Σαμαράς δείχνουν ότι, σε μάλλον μικρό σχετικά χρονικό διάστημα, θα μπορέσει να ανασυγκροτήσει τουλάχιστον την κοινωνική βάση της Ν.Δ., κλείνοντας τα εσωτερικά μέτωπα με ενωτικές πρωτοβουλίες και επιλογές και κεφαλαιοποιώντας την εξαιρετικής ψυχολογικής, και όχι μόνον, σημασίας μαζική συμμετοχή της κομματικής βάσης στη διαδικασία ανάδειξης του νέου Προέδρου.

Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι ο νέος Πρόεδρος της Ν.Δ. εφαρμόζει ήδη ένα διαφορετικό σχέδιο κομματικής ανασυγκρότησης απ’ αυτό που είχε επιλέξει αντιστοίχως ο Γιώργος Παπανδρέου για να διαχειριστεί τη νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές του ΠΑΣΟΚ του 2007. Ούτε μονοτασικά κομματικά όργανα, ούτε καθυστερήσεις στη συγκρότησή τους, ούτε επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και ρόλων κατά τη λειτουργία τους. Αποφεύγει με αυτό τον τρόπο τα οποιαδήποτε εμπόδια θα μπορούσαν να μπουν στην κλιμάκωση της δυναμικής που δημιούργησε το «ξύπνημα» της κομματικής βάσης της Ν.Δ.

Περισσότερα

 

Ουδέν καλόν αμιγές κακού

Τετάρτη, 02/12/2009 09:22

Χωρίς αμφιβολία το τελικό αποτέλεσμα της εσωκομματικής αναμέτρησης για την ηγεσία της Ν.Δ. είναι και εντυπωσιακό και πολυσήμαντο. Εντυπωσιακό, γιατί αποτελεί προϊόν μιας πρωτοφανούς αλλά καθόλου τυχαίας μαζικής συμμετοχής στη διαδικασία εκλογής του νέου Προέδρου της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Πολυσήμαντο, γιατί, εκτός από τη σημασία του για το μέλλον της συντηρητικής παράταξης, είναι, ταυτόχρονα, σημαδιακό για τα χαρακτηριστικά που θα προσλάβει μια περίοδος, που από καιρό επιμένω, ότι είναι μεταβατική και υποκείμενη σε γρήγορες και κρίσιμες ανακατατάξεις.

Στο χθεσινό του σημείωμα ο Φοίβος Καρζής επεσήμανε, ήδη, τις αλλαγές που προοιωνίζεται η, εκ των πραγμάτων, θεσμοθέτηση της συμμετοχικής δημοκρατίας ως διαδικασίας αναγόρευσης και νομιμοποίησης των κομματικών ηγεσιών.

Πρόκειται, πράγματι, για ένα αμερικανικής προέλευσης και φιλελεύθερης κατασκευής μοντέλο αναμόρφωσης των πολιτικών σχέσεων. Eξασθενίζει το ρόλο των κομματικών μηχανισμών. Yπερβαίνει τη γραφειοκρατία των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων.

Η ανταπόκριση των πολιτών σ’ αυτού του είδους την καινοτομία δεν είναι, προφανώς, άσχετη από τις εμπειρίες που έχουν αποκομίσει από τη λειτουργία των πολιτικών τους θεσμών. Οι θεσμοί, άλλωστε, αυτοί αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών κοινοβουλευτικών προτύπων σε μία κοινωνία που είχε ανέκαθεν δυσκολία προσαρμογής στις προδιαγραφές της λειτουργίας τους.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι και στην ευρωπαϊκή μητέρα γη των κοινοβουλευτικών συστημάτων οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί βρίσκονται αντιμέτωποι προβλημάτων που, επίσης, δεν είναι άσχετα προς τις θεσμικές τους αδυναμίες. Αν, άλλωστε, ο ευρωπαϊκός κοινοβουλευτισμός γεννήθηκε ως εφαρμογή των αρχών της πολιτικής διαφοροποίησης και οργάνωσης που κληροδότησε στη γηραιά ήπειρο η μεγάλη Γαλλική Επανάσταση, η Αμερικανική Δημοκρατία φάνηκε, εξ αρχής, να τις παίρνει πολύ πιο σοβαρά από τους ευρωπαίους κληρονόμους τους.

Ίσως, μάλιστα, γι’ αυτό κατάφερε να βρει πολύ πιο γρήγορα τη χρυσή τομή μεταξύ αμεσότητας και λειτουργικότητας του αντιπροσωπευτικού συστήματος. Το πρόβλημα αυτού του συστήματος ήταν ανέκαθεν η νομιμότητα της αντιπροσωπευτικότητάς του. Με άλλα λόγια, η κοινωνική νομιμοποίηση του ρόλου των πολιτικών εκπροσώπων του.

Περισσότερα

   

Σελίδα 1 από 2

Ο Σφυγμός της Μέρας

Και στο ραδιόφωνο κάθε Σάββατο 10 με 12 στον

και στο

 

Blog Talk

 

 

Προκήρυξη για ... σκέψεις

 

Οι πρώτες σελίδες

Ο οικονομικός τύπος

Οι αθλητικές εφημερίδες

 Αξίζει να διαβάσετε

Συναρπαστική και διαφωτιστική για το πώς λειτουργούν οι αγορές αφήγηση του Ελληνοαμερικανού που επί χρόνια προειδοποιούσε για το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην παγκόσμια οικονομική ιστορία, την "πυραμίδα Madoff", από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος  

 


Νέο τεύχος

Η Ευρώπη των 27

μια εκπομπή του Κώστα Αργυρού

ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ