Γυναίκες, οι μεγάλες αδικημένες

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Γυναίκες, οι μεγάλες αδικημένες

Πέμπτη, 24/06/2010 08:39

Yπάρχει ένα τμήμα του εκλογικού σώματος που είναι πιο σιωπηλό, πιο ρευστό, πιο αδιάγνωστο και πιο πιεσμένο από όλα τα υπόλοιπα. Είναι οι γυναίκες. Δεν είναι προνόμιο να είσαι γυναίκα στην Ελλάδα. Ας δούμε τι τους έχει συμβεί το τελευταίο διάστημα. Πρώτα από όλα οι αριθμοί λένε πάντα την αλήθεια – αν θέλει κανείς να τους διαβάσει έντιμα και καλόπιστα. Και οι αριθμοί λένε ότι μπορεί η γενική ανεργία να έφτασε κοντά στο 12% - αλλά η περίφημη ισότητα στην πράξη δεν υπάρχει. Για τις γυναίκες είναι στο 15,5%, ενώ για τους άντρες στο 9%.

Eίναι αλήθεια, ότι για κοινωνικούς λόγους, η ανεργία είναι πολύ πιο σκληρή και κοινωνικά απαξιωτική για τους άντρες σε μια χώρα όπου οι νόρμες και οι αξίες, οι κοινωνικές κρίσεις και αξιολογήσεις, βρίσκονται ακόμη σε υστέρηση μερικών δεκαετιών. Και πώς να προχωρήσουν; Το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας καταγράφεται ακριβώς στις νέες κοπέλες, ανάμεσα στα 15 και τα 24, αυτές που θέλουν να μπουν στην αγορά εργασίας. Φτάνει το συγκλονιστικό 27,4%. Είσαι γυναίκα, θα μείνεις έγκυος, δεν μου κάνεις – τόσο απλό...

Δεύτερον, οι Ελληνίδες είναι εκείνες που πιο βαριά και πιο άμεσα θα πληγούν από τις αλλαγές στο ασφαλιστικό. Η εξίσωση των ορίων ηλικίας έπρεπε να έχει γίνει από καιρό. Θα γίνει τώρα, απότομα, χωρίς μεταβατικές περιόδους, χωρίς ένα διάστημα απορρόφησης των κοινωνικών κραδασμών ή απάλυνσης των συνεπειών στην οικογενειακή ζωή, που αλλιώς είχε προγραμματιστεί και σχεδιαστεί.

Ήταν λάθος ότι δόθηκε μια μάχη οπισθοφυλακών, για μια απολύτως στρεβλή αντίληψη της ισότητας ή της προστασίας της μητρότητας. Αλλά είναι εξίσου γεγονός ότι η πραγματική φροντίδα για τη μητέρα, η κρατική πρόνοια, με τον παιδικό σταθμό από νωρίς (στην Ευρώπη είναι από τις 40 μέρες) ώστε να μπορεί να αφήνει το παιδί της και να μην καταστρέφει την καρριέρα της, αυτή δεν υπάρχει – και χωρίς χρήμα, χωρίς πρωτοβουλία, χωρίς σχέδιο ούτε πρόκειται να υπάρξει στο ορατό μέλλον.

Και, τέλος, οι αλλαγές στην οικονομία και την εργασία πηγαίνουν μαζί με αλλαγές στις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μιας κοινωνίας. Η βικτωριανή Αγγλία, προπύργιο της ανισότητας των φύλων, κατέρρευσε όταν χρειάστηκε οι γυναίκες να μπουν μαζικά στην εργασία. Ακολούθησε όλη η Ευρώπη. Αλλά εκεί, για διαφορετικούς λόγους στη Δύση και για διαφορετικούς στις ανατολικές χώρες, που πέρασαν από την εμπειρία του υπαρκτού σοσιαλισμού, η οικογένεια δεν έχει τη δομή και τη λογική που διατηρείται ως απολίθωμα στην Ελλάδα.

Να το πω με ελάχιστη κομψότητα: όταν θέλεις να συνεισφέρει η γυναίκα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, πρέπει κι ο άντρας να μην εξακολουθεί να θεωρεί αποκλειστική της υποχρέωση τις παραδοσιακά “γυναικαίες” εργασίες. Εδώ το είδαμε κομμάτι βολικά. Και το πρωί στη δουλειά, και το μεσημέρι στην κουζίνα, και το απόγευμα να διαβάζει τα παιδιά.

Όλα αυτά είναι μια νέα κατάσταση. Σε αυτή τη συγκυρία, με την αίσθηση της καθημερινής αδικίας σε βάρος τους να συμπληρώνεται από την δυσανάλογη επιβάρυνσή τους από μεταρρυθμίσεις στις υποχρεώσεις τους χωρίς ανάλογες αλλαγές στις υποχρεώσεις των άλλων έναντί τους, οι γυναίκες σήμερα στην Ελλάδα είναι μια κοινωνική ομάδα σε αφόρητη πίεση, που για πρώτη φορά μπορεί να εκδηλώσει αυτόνομη, και απρόβλεπτη, πολιτική και εκλογική συμπεριφορά.

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν καταχωρημένα σχόλια για το άρθρο.

Χρυσούλα: Κάποια στιγμή πρέπει να γίνει κατανοητό ότι οι γυναίκες χρειαζόμαστε βοήθεια κυρίως τα πρώτα χρόνια της ανατροφης των παιδιών. Οι βρεφονηπιακοί σταθμοί είναι ελάχιστοι και χρειάζεσαι μπάρμπα στην Κορώνη για να δεχτούν το παιδί σου. Στους παιδικούς η κατάσταση είναι ελαφρώς καλύτερη με την προυπόθεση ότι είσαι Δημόσιος Υπάλληλος και έχεις τη δυνατότητα να παραλάβεις το παιδί πριν τις 3.45. Και έρχεται η ώρα να πάει το παιδί σχολείο και συνειδητοποιείς ότι σχολάει στις 12.30 και έχει 3 μήνες διακοπές το χρόνο παραπάνω από τους γονείς. Και μετά συζητάμε για υπογεννητικότητα και κοινωνική πρόνοια. Επανέρχομαι. Θεωρώ δίκαιο να δουλεύουμε τα ίδια χρόνια όλοι οι εργαζόμενοι. Απο την άλλη είναι πολλές οι μέρες που νιώθω σαν τη Μαίρη Παναγιωταρά και ας ανήκω στις "προνομιούχες" από πλευράς ωραρίου (ειμαι Δ.Υ.) και ας έχω μια μικρή βοήθεια από μπαμπά, γιαγιάδες θείους, θείες...

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Phrixus: Το πρόβλημα μας είναι πως για χρόνια υποκαθιστούσαμε την ανυπαρξία βασικών δομών πρόνοιας και υποστήριξης με συντάξεις. Το ασφαλιστικό μας σύστημα, δηλαδή, έπαιζε και τον ρόλο του δικτύου κοινωνικής προστασίας. Αυτό οικονομικά δεν ήταν ποτέ βιώσιμο, αλλά και δεν αποτελεί απάντηση στα προβλήματα της πρόνοιας. Λιγότερα χρήματα σε προνομιακές συντάξεις πρέπει να οδηγούν σε μεγαλύτερες και εξυπνότερες επενδύσεις στις δομές υποστήριξης και προστασίας.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γεωργία: Όλοι μιλάνε για ισότητα εννοώντας να επωμιστούν οι γυναίκες περισσότερες ακόμα ώρες δουλειάς, μέσα και έξω από το σπίτι. Οι σοβαρές εργαζόμενες δεν θέλουν να βγαίνουν στη σύνταξη στα 50, επειδή έχουν ανήλικα παιδιά. Μας ενδιαφέρει να κάνουμε καριέρα, να ανέλθουμε στην εργασία μας. Χρειαζόμαστε όμως βοήθεια όταν τα παιδιά μας είναι μικρά, και γι αυτό, ούτε λόγος. Προς το παρόν, ούτε καν η υποχρεωτική άδεια εγκυμοσύνης και λοχείας δεν μετράει στα συντάξιμα χρόνια (παρόλο που παρακρατούνται εισφορές), ούτε εξαγοράζεται, όπως ο στρατός. Συζητείται αν αυτό θα γίνει τώρα.

Σύμφωνα με παλιότερη έρευνα στη Γαλλία (Francois de Singly, "Fortune et infortune de la femme mariee", PUF 2004) οι αποδοχές του συζύγου πτυχιούχου πανεπιστημίου αυξάνονται ανάλογα με το πλήθος των παιδιών, και φθάνουν από 100 (αναφορά, χωρίς παιδιά) στο 150 με τρία παιδιά (107, 131 με ένα και δύο παιδιά αντίστοιχα), ενώ της συζύγου μειώνονται, για τα δύο πρώτα τέκνα (93, 98) και φθάνουν μόλις το 113 με τρία παιδιά. Η μητρότητα στοιχίζει στις γυναίκες.

Στην Ελλάδα, πληρωνόμαστε ακόμα περίπου 25% λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους μας, για την ίδια εργασία, με την ίδια προυπηρεσία κλπ. Μας αρνούνται προαγωγές επειδή είμαστε γυναίκες και μπορεί να μείνουμε έγκυες. Ο κυριάρχος λόγος είναι ότι οι γυναίκες ολοκληρώνονται με τη μητρότητα, και αν τυχόν κάποια τολμήσει να έχει άλλες προτεραιότητες είναι δακτυλοδεικτούμενη. Λυπηρό, αλλά αληθές.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ