Οι Καρυάτιδες και το ψαλίδι του λογοκριτή: η Ελλάδα σήμερα στο Μουσείο της Ακρόπολης

Δευτέρα, 27/07/2009 08:58

Τα εκθέματα στα μουσεία μιλάνε για τον πολιτισμό της εποχής και των ανθρώπων από τους οποίους προέρχονται. Τα ίδια τα μουσεία, όμως, μιλάνε για τον πολιτισμό εκείνων που τα έχτισαν και τα λειτουργούν.

Και, ατυχώς, για το δικό μας σύγχρονο πολιτισμό, για την Ελλάδα του 2009, δεν έχουν να πουν τίποτα ούτε οι Καρυάτιδες, ούτε τα «μάρμαρα που καλούν τα μάρμαρα». Δεν έχει να πει πολλά ούτε καν το κτίριο του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, πέρα από την ανάδειξη μιας χώρας των αντιθέσεων με το δραματικό τρόπο που αναδεικνύεται η πόλη όταν κοιτάς την τσιμεντένια ερημοποίησή της μέσα από τα υπέροχα γυάλινα πάνελ στην αίθουσα του Παρθενώνα.

Για εμάς τα είπε όλα η απόφαση να λογοκριθεί το βίντεο που προβαλλόταν στο Μουσείο, επειδή αντέδρασε η Ιερά Σύνοδος. Πόσα θαυμαστικά πρέπει να βάλει εδώ κανείς; Ένα; Δύο; Ή να αφήσει το πλήκτρο πατημένο…

 

Η ιστορική ακρίβεια των όσων αναφέρονται στο βίντεο, φυσικά, δεν αμφισβητείται. Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι ο Παρθενώνας έγινε τον πρώιμο μεσαίωνα χριστιανική εκκλησία και ότι βανδαλίστηκε από χριστιανούς, οι οποίοι μισούσαν φανατικά τους «εθνικούς» ειδωλολάτρες και χρησιμοποιούσαν γι’αυτούς την υβριστική λέξη «Έλληνες». Με τους διωγμούς που είχαν υποστεί δεν ήταν παράλογο. Συνέβη και το ξέρουν όλοι. Αλλά δεν μας αρέσει να το θυμόμαστε.

Γιατί; Επειδή τα γεγονότα αυτά, εντελώς άγνωστα σε όσους είχαν την τύχη να διδαχθούν Ιστορία σε ελληνικό σχολείο, πλήττουν στην καρδιά της τη θεωρία του «ελληνοχριστιανικού» χαρακτήρα του πολιτισμού μας. Η Ελλάδα θέλει να είναι και κληρονόμος της αρχαιοελληνικής παράδοσης και να διατηρήσει στο ακέραιο και χωρίς εκπτώσεις το βασικό κορμό της νοοτροπίας της, που προέρχεται από το θρησκευτικό φονταμενταλισμό του Βυζαντίου, με την προσθήκη τεσσάρων αιώνων εκπαίδευσης το ραγιαδισμό και την οθωμανική κουλτούρα.

Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την ιστορία του. Και η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο. Το ερώτημα είναι πώς την εισπράττει, πώς την αντιμετωπίζει, πώς την αφομοιώνει. Και η απάντηση είναι απογοητευτική: με σχηματικό τρόπο, με στερεότυπα, με πολιτική εκμετάλλευση της άγνοιας που αναπαράγεται στις σχολικές αίθουσες.

Κανείς δεν θα περίμενε βέβαια από το συγκεκριμένο υπουργό Πολιτισμού, με τη συγκεκριμένη πολιτική διαδρομή και τοποθέτηση, κάτι διαφορετικό. Αλλά η ελληνική κοινωνία πώς ανέχεται όχι τον κ. Σαμαρά, αλλά την δυνατότητα οποιουδήποτε προκατόχου ή διαδόχου του να αποφασίζει, ή να έχει οποιονδήποτε λόγο, για το τι θα παίζεται μέσα στο Μουσείο της Ακρόπολης;

Ο λόγος που το ανεχόμαστε είναι ακόμη χειρότερος. Ότι η κοινωνία αποδέχεται πως τα μουσεία υπάρχουν όχι για να αποκαλύπτουν την ιστορία, αλλά για να παγιώνουν τους εθνικούς μύθους. Ο κ. Σαμαράς το είπε απερίφραστα στα εγκαίνια. «Σε δύσκολους καιρούς, οι άνθρωποι αναζητούν σύμβολα να κρατηθούν. Και το Μουσείο της Ακρόπολης είναι ένα πολιτιστικό σύμβολο που μας ενώνει». Το βίντεο του Κώστα Γαβρά θα κοπεί γιατί τα μουσεία πρέπει να λειτουργούν «ενοποιητικά». Δεν έχει καμμία σημασία τι λέει η Ιστορία, ή τι συνέβη πραγματικά. Το Μουσείο δεν φτιάχτηκε για τα εκθέματά του, ούτε για τους επισκέπτες, ούτε για τον κόσμο. Φτιάχτηκε για να «ενώνει» - είναι, δηλαδή, ένα πολιτικό όργανο προπαγάνδας.

Μπροστά σε αυτή την ανάγκη κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, ας πούμε, για το πόσο ισχυρό επιχείρημα θα γίνει στη φαρέτρα του Βρετανικού Μουσείου απέναντι στην παγκόσμια κοινή γνώμη η μεταχείριση της ιστορίας και η ιδέα της λογοκρισίας.

Μόνο που τα Μουσεία και η Ιστορία λειτουργούν ως προαγωγός της εθνικής ιδεολογίας, με πρόθυμους επιστήμονες για συμμάχους, όπως τώρα ο κ. Παντερμαλής, στις δικτατορίες και όχι στις δημοκρατίες. Γι’αυτό και η συζήτηση ακόμη γύρω από το βίντεο, πολύ περισσότερο το «ψαλίδι», που αποφασίστηκε με πολύ λιγότερες αντιδράσεις από όσες θα έπρεπε να έχουν εκδηλωθεί, είναι απόδειξη της ατελούς δημοκρατίας μας. Και της κοινωνικής ευθύνης όλων μας για τις ατέλειές της.

 

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν καταχωρημένα σχόλια για το άρθρο.

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΟΝΟΜΑ:
E-MAIL (ΓΙΑ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ)
ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΧΟΛΙΟΥ

Ο Σφυγμός της Μέρας

Και στο ραδιόφωνο κάθε Σάββατο 10 με 12 στον

και στο

 

Blog Talk

 

 

Προκήρυξη για ... σκέψεις

 

Οι πρώτες σελίδες

Ο οικονομικός τύπος

Οι αθλητικές εφημερίδες

 Αξίζει να διαβάσετε

Συναρπαστική και διαφωτιστική για το πώς λειτουργούν οι αγορές αφήγηση του Ελληνοαμερικανού που επί χρόνια προειδοποιούσε για το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην παγκόσμια οικονομική ιστορία, την "πυραμίδα Madoff", από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος  

 


Νέο τεύχος

Η Ευρώπη των 27

μια εκπομπή του Κώστα Αργυρού

ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ